POLITYKA KLASTROWA

Zgodnie z dokumentem przygotowanym na zlecenie Ministerstwa Rozwoju „Kierunki Rozwoju Polityki Klastrowej w Polsce po 2020 roku” polityka klastrowa jest obecnie nieodłącznym elementem polityki gospodarczej większości krajów na świecie. Stosowanie różnorodnych instrumentów wsparcia w zależności od szczebla (kraj/region) dopasowane do fazy rozwoju klastrów (klastry zalążkowe, klastry wzrostowe, krajowe klastry kluczowe) w danym wymiarze ich rozwoju (współpraca, rozwój zasobów ludzkich, innowacyjność, internacjonalizacja), podyktowane jest przesłankami utylitarnymi. Doświadczenia światowe potwierdzone badaniami naukowymi wskazują, że sprawnie zarządzane, rozwijające się i rozwinięte klastry dają szereg korzyści nie tylko podmiotom w nich funkcjonującym (głównie przedsiębiorstwom), ale także dla regionu zakorzenienia klastra, jak i dla większych układów gospodarczych (całych gospodarek narodowych, czy też obszarów transgranicznych). Klastry są między innymi katalizatorem i akceleratorem współpracy międzysektorowej i ponadsektorowej. Klastry w wielu przypadkach wspierają realizację założeń inteligentnych specjalizacji, stanowiąc narzędzie pogłębiania i rozwoju tej koncepcji. Z tego względu na całym świecie podejmowane są działania służące rozwojowi tego typu struktur.

W województwie pomorskim podstawowymi dokumentami zawierającym koncepcję gospodarczych i społecznych zmian w regionie są Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2030 oraz wynikające z niej Regionalne Programy Strategiczne w obszarach kluczowych dla rozwoju województwa. Jednym z zasadniczych narzędzi realizacji Strategii dotyczącym polityki gospodarczej jest Regionalny Program Strategiczny w zakresie gospodarki, rynku pracy, oferty turystycznej i czasu wolnego. Powyższe dokumenty strategiczne podkreślają konieczność wzmacniania międzynarodowej konkurencyjności oraz innowacyjności pomorskich przedsiębiorstw. Aby to osiągnąć kluczowa jest transformacja gospodarki regionu w kierunku Gospodarki Obiegu Zamkniętego, Przemysłu 4.0, cyfryzacji, wzrost znaczenia badań i innowacji w przedsiębiorstwach, ekspansja na rynki zagraniczne, a także zrównoważone i efektywne wykorzystanie zasobów. Tempo tego procesu uzależnione będzie od ukierunkowania na nowe trendy i technologie, wykorzystania potencjału uczelni i jednostek B+R, udziału w międzynarodowych sieciach współpracy, intensyfikacji zewnętrznych i wewnętrznych powiązań gospodarczych, ze szczególnym uwzględnieniem naszego nadmorskiego położenia, umożliwiającego integrację z globalnym systemem transportowym. Do powodzenia tych działań wskazanym jest zacieśnienie współpracy kluczowych podmiotów w regionie w tym przede wszystkim jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych, przedsiębiorców i ich organizacji, szkół wyższych i jednostek naukowo-badawczych, instytucji otoczenia biznesu oraz administracji centralnej. Podmioty te mogą zrzeszać się w klastry – silne i  wysoce konkurencyjne skupiska firm o określonym profilu działalności wraz z otaczającymi je jednostkami naukowymi i instytucjami administracyjnymi. Podstawową masę klastrów tworzą przedsiębiorstwa, ale dla rozwoju klastrów istotna jest również obecność różnego rodzaju organizacji, które mogą wspierać rozwój przedsiębiorstw (w tym ze sfery badań i rozwoju), jak również sprzyjająca polityka publiczna oraz odpowiednia mentalność środowisk biznesu, nauki i  administracji. W celu realizacji powyższych założeń Regionalny Program Strategiczny w zakresie gospodarki, rynku pracy, oferty turystycznej i czasu wolnego przewiduje przeprowadzenie Działania 1.1.3 Rozwój inteligentnych specjalizacji oraz klastrów, w ramach którego planowana jest realizacja przedsięwzięcia strategicznego pn. Smart Green Progress – animacja rozwoju obszarów Inteligentnych Specjalizacji Pomorza oraz klastrów w kierunku gospodarki neutralnej klimatycznie.